Informacje prasowe

TRĄDZIK – CO WARTO WIEDZIEĆ


Przyczyny rozwoju trądziku (etiopatogeneza
)

Trądzik jest jedną z najczęstszych, przewlekłych chorób XXI wielu
o skomplikowanej etiologii. Wśród czynników wpływających na rozwój tego schorzenia należy wymienić:
– predyspozycje genetyczne,
– łojotok (nadmierne wydzielanie sebum o nieprawidłowym składzie),
– rogowacenie ujść mieszków włosowych i gruczołów łojowych,
– udział bakterii Cutibacterium sp. (wzmożone namnażanie, komunikacja międzybakteryjna, wytwarzanie biofilmu),
– rozwój zapalenia,
– aktywność androgenów,
– czynniki środowiskowe, w tym styl życia.

Badania ostatnich lat wskazują, że rozwoju trądziku powiązany jest także z zaburzeniem prawidłowej pracy jelit. Wysoce modyfikowana żywność, ciągły stres, antybiotykoterapie czy toksyny środowiskowe negatywnie wpływają na stan jelit, co skutkuje rozwojem zespółu jelita przesiąkliwego powiązanego z dysbiozą jelitową (zaburzenie naturalnej mikroflory jelit). Dochodzi do redukcji ilości bakterii bytujących naturalnie w jelitach. Zmiany w składzie prawidłowej mikroflory przewodu pokarmowego, powodują, że skóra (pełniąca również funkcję organu wydalniczego) „przejmuje” częściowo funkcje wydalnicze jelit. Co może skutkować m.in. zaburzeniem funkcji białek barierowych skóry i sprzyjać tym samym rozwojowi procesów zapalnych w obrębie skóry.

 

Kiedy mówimy o trądziku młodzieńczym, a kiedy mamy do czynienia
z trądzikiem dorosłych?

Zgodnie z definicją trądzik młodzieńczy pojawia się najczęściej pomiędzy 10 a 16 rokiem życia, zwykle równolegle z okresem dojrzewania. Dziewczynki zaczynają chorować nieco wcześniej niż chłopcy. Trądzik dorosłych występuje powyżej 25. roku życia. Zmiany skórne mogą pojawić się wówczas po raz pierwszy, bądź wykwity które występowały już w okresie dojrzewania utrzymują się nawet do końca życia. W krajach wysoko uprzemysłowionych obserwujemy wydłużenie granicy wieku pacjentów borykających się z tym problemem skórnym o około 10 lat. Obraz kliniczny u blisko 90% dorosłych jest taki jak u młodzieży. Tylko
u mniej więcej 10% dorosłych zmiany zajmują okolicę żuchwy. Z tego powodu część specjalistów zaleca jednakowe leczenie w grupie młodzieży i dorosłych.

 

Czy trądzik można odziedziczyć ?

Sposób dziedziczenia nie został jednoznacznie ustalony, jednak ryzyko zachorowania dzieci osób, które w młodości chorowały na trądzik jest wysokie. Szczególnie w przypadkach licznych, opornych na leczenie wykwitów występujących u rodzica, nie tylko na twarzy, ale także na ramionach, tułowiu, skórze owłosionej głowy i karku. Co ciekawe wpływ czynników genetycznych na występowanie trądziku u potomstwa obserwuje się w szczególności u bliźniąt jednojajowych, u których mamy do czynienia z tym samym typem trądziku. U bliźniąt dwujajowych tego typu zależności raczej nie występują.

 

Podział zmian (wykwitów) trądzikowych

Trądzik należy do grupy chorób łojotokowych o przewlekłym, zapalnym charakterze. Dotyczy zmian w obrębie jednostek włosowo-łojowych
w miejscach o ich największym zagęszczeniu. Są to: skóra owłosiona głowy, czoło, skronie, nos, część policzków, broda, mostek, ramiona, okolica międzyłopatkowa. Pierwsze, niewidoczne gołym okiem wykwity to mikrozaskórniki – złogi łoju w przewodach gruczołów łojowych. Kiedy złogi powiększają się powstają zaskórniki otwarte (widoczne na powierzchni skóry jako czarne punkty) lub zamknięte (żółte punkty widoczne po rozciągnięciu skóry). W wyniku rozwoju procesu zapalnego (zaczerwienienie, obrzęk) powstają grudki (wyniosłe ponad powierzchnię skóry, ustępujące bez blizny), krosty (zawierają treść ropną) lub większe bolesne nacieki zwane torbielami. Pozostałością krost i torbieli są często blizny i przebarwienia. Przebieg trądziku może być bardzo zróżnicowany.
Przy klasyfikacji brany jest pod uwagę stopień nasilenia oraz rodzaj wykwitów, które dominują liczebnie. Rozróżniamy trądzik zaskórnikowy, grudkowo-krostkowy oraz skupiony. Według innego podziału wymienia się: trądzik bliznowaty, piorunujący, trądzik noworodków i niemowląt, prowokowany (zawodowy, polekowy, kosmetyczny, samouszkadzający). Klasyfikacja ze względu na stopień ciężkości jest następująca: łagodny (zaskórnikowy, grudkowo-krostkowy), ciężki (guzkowy, ropowiczy, skupiony, bliznowaty, piorunujący, odwrócony ). U około 85% przypadków obserwujemy przebieg łagodny z przewagą zaskórników lub pojedynczych grudek czy krost. Czasem trądzik przebiega z wysoką temperaturą, występują liczne nacieki ropne, również poza twarzą. Powstające w okresie gojenia blizny powodują zeszpecenie. Odpowiednio wcześnie wprowadzona terapia zapobiega opisanym powikłaniom.

 

Rola sebum. Co wpływa na ilość i jakość wydzielanego łoju?

Fizjologiczna ilość sebum tworzy wraz z potem ludzkim ochronną powłokę (kwaśny płaszcz lipidowy) na powierzchni naskórka, która jest niezbędna dla utrzymania skóry w stanie zdrowia. Bodźcem dla wydzielania sebum jest m.in. aktywność androgenów. Nadmiar wydzielanego sebum określamy jako łojotok. To właśnie łojotok sprzyja rozwoju trądziku. W wyniku hydrolizy triglicerydów łoju wzrasta ilość wolnych kwasów tłuszczowych, a w procesie oksydacji rośnie poziom metabolitów skwalenu o około 50%. Zmiany te przyczyniają się do rozwoju zapalenia i wykwitów trądzikowych.

 

Dieta a trądzik

Od kilkudziesięciu lat trwa dyskusja i badania nad rolą diety w przebiegu trądziku. Zdania specjalistów są podzielone. Natomiast część pacjentów zauważa wysiew wykwitów trądzikowych po spożyciu słodyczy, mleka czy innych pokarmów. Ukazały się również publikacje naukowe, przedstawiające powiązanie występowania trądziku z insulinoopornością, dietą wysokowęglowodanową, spożywaniem mleka. Ten rodzaj diety powoduje wzrost poziomu insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF-1)
i może stanowić jedną z przyczyn stymulujących trądzik do rozwoju.
W praktyce klinicznej dermatolodzy polecają dietę lekką warzywno-białkową, o niskim indeksie glikemicznym.

 

Jak pielęgnować skórę z trądzikiem pospolitym?

W pielęgnacji skóry trądzikowej pomocne będą specjalistyczne dermokosmetyki dedykowane do tego typu skóry. Aby produkty przeciwtrądzikowe były skuteczne muszą działać wielokierunkowo, to znaczy seboregulująco, przeciwzapalnie, przeciwzaskórnikowo, przeciwbakteryjnie, kojąco oraz regenerująco. Ważnym produktem
w pielęgnacji skóry trądzikowej będzie delikatny żel, pianka lub emulsja myjące, które dokładnie usuną wszelkie zanieczyszczenia i nadmiar łoju
z powierzchni skóry. Po dokładnym spłukaniu i osuszeniu ręcznikiem papierowym, należy zastosować tonik o działaniu kojącym, seboregulującym oraz obniżającym pH skóry, a następnie nałożyć krem nawilżający i matujący. Wieczorem po ponownym umyciu i osuszeniu skóry aplikujemy krem na noc, który zmniejszy ilość bakterii i ograniczy powstawanie reaktywnych form tlenu. Nie należy stosować zbyt grubej warstwy kremu, ani go wcierać. Krem na noc powinien zawierać dodatkowo składniki łagodnie peelingujące, przeciwzaskórnikowe, przeciwbakteryjne, rozjaśniające oraz kojące. Należy unikać produktów wysuszających, drażniących z dodatkiem alkoholi. Założeniem nowoczesnej pielęgnacji jest dążenie do odbudowania fizjologicznych cech i funkcji skóry i jej przydatków. Pierwszych objawów poprawy spodziewajmy się powyżej 3 tygodnia pielęgnacji, ponieważ naskórek
i skóra muszą mieć czas na odnowę.

 

Trądzik kosmetyczny – czym jest spowodowany i jakie są jego objawy?

Ten rodzaj trądziku obserwuje się w szczególności u pacjentów, których skóra charakteryzuje się skłonnością do blokowania ujść gruczołów łojowych. Jeśli osoby takie będą stosować kosmetyki zawierające
w składzie substancje komedogenne (zatykające pory) na twarzy pojawią się rozsiane, liczne, drobne grudki w kolorze skóry. Z takimi objawami często zgłaszają się do dermatologa zdezorientowane kobiety twierdząc, że nigdy nie chorowały na trądzik. Przy zakupie kosmetyków należy przeanalizować ich skład i wybierać te, przebadane pod kątem komedogenności.

 

Jakich składników poszukiwać w produktach do skóry trądzikowej?

Należy sięgać po produkty ze składnikami czynnymi o udowodnionym działaniu przeciwzapalnym, keratolitycznym (złuszczające naskórek), przeciwbakteryjnym, przeciwłojotokowym, wspierającym gojenie, oraz nawilżającym. Współczesne preparaty kosmetyczne o działaniu przeciwtrądzikowym stanowią uzupełnienie leczenia farmakologicznego w trakcie jego prowadzenia lub zalecane są dla podtrzymania dobrego efektu terapeutycznego. Ważne jest aby doprowadzić do ustąpienia zmian chorobowych i zarazem przywrócić cechy i parametry charakteryzujące zdrową skórę.

 

Jakie składniki w produktach pielęgnacyjnych nie są pożądane
w przypadku trądziku?

Należy unikać produktów zawierających wazelinę, parafinę, silikony, alkohole, SLS, SLES, laurylosiarczan sodowy lub inne siarczany, PEG, PPG, glikole. Substancje te działają drażniąco, wysuszają skórę lub są komedogenne.

 

 

*Materiał powstał we współpracy z dr hab. n. med. Ewą Trznadel-Grodzką